İSA ALEYHİSSELÂM
1) Hz. Meryem’in soyu
Hz. Meryem’in babası İmran b. Mâsân olup soyunun Hz. Süleyman’a (A.S.) dayandığı rivayet edilir. Mâsân hanedanı, İsrailoğulları içinde din bilginleri ve ileri gelenler arasında anılır.
Zekeriyyâ (A.S.) ile İmran b. Mâsân’ın iki kız kardeşle evli oldukları; Zekeriyyâ (A.S.)’ın eşinin adı Eşya’ (İşa’) bint-i Fâkud, İmran’ın eşinin adı ise Hanne bint-i Fâkud olarak nakledilir. Hanne, Hz. Meryem’in annesidir.
2) Hanne’nin adağı ve Hz. Meryem’in doğumu
Hanne (r.anhâ), yaşlılık döneminde bir kuşun yavrusunu beslediğini görünce kalbine evlat arzusu doğar. Allah’a yalvarır ve bir erkek çocuk verilirse onu Beytülmakdis’e adayacağını ifade eder.
Kur’ân-ı Kerîm’de bu adak, Âl-i İmrân sûresinde anlatılır: Hanne, karnındakini Allah’a “âzâdlı bir kul” olarak adar. Ancak doğan çocuk kız olur. Hanne, “Erkek kız gibi değildir” diyerek, kız çocuklarının mâbed hizmetine elverişli görülmemesi sebebiyle duyduğu tereddüdü dile getirir; yine de çocuğuna Meryem adını verir ve onu da neslini de şeytandan Allah’a sığındırır.
3) Mescide bırakılışı ve Zekeriyyâ (A.S.)’ın himayesi
Hanne, Hz. Meryem’i Beytülmakdis’e götürür ve din bilginlerinin yanına bırakır. Onu kimin himaye edeceği konusunda aralarında çekişme olur. Sonunda kur’a çekilir; Zekeriyyâ (A.S.)’ın kalemi su üstünde kalır ve Hz. Meryem’in bakımı ona verilir.
Zekeriyyâ (A.S.), Hz. Meryem için Mescid’de özel bir yer/oda hazırlatır; ona yiyecek, içecek götürür; kapıyı kilitler. Rivayetlere göre Zekeriyyâ (A.S.) her girişinde Hz. Meryem’in yanında kışın yaz meyvesi, yazın kış meyvesi bulur ve “Bu sana nereden geliyor?” diye sorar. Hz. Meryem ise “Allah tarafından” diye cevap verir. (Âl-i İmrân, 37)
4) Hz. Meryem’in seçkinliği
Kur’ân-ı Kerîm’de meleklerin Hz. Meryem’e hitabı vardır: Allah’ın onu seçtiği, tertemiz kıldığı, âlemlerin kadınları üzerine üstün kıldığı bildirilir. Ona ibadete devam etmesi emredilir.
Hadislerde de Hz. Meryem’in fazileti zikredilir; kendi zamanındaki kadınların hayırlılarından olduğu ifade edilir.
5) Hz. İsa’nın (A.S.) müjdelenişi ve hamilelik
Melekler Hz. Meryem’e, Allah’ın kendisine bir “kelime” müjdelediğini bildirir:
Adı İsa, lâkabı Mesih, sıfatı Meryemoğlu… Dünyada ve âhirette şânı yüce, Allah’a yakın kullardandır. Beşikte de yetişkinlikte de insanlarla konuşacaktır.
Kur’ân’da anlatıldığı üzere Hz. Meryem, ailesinden ayrılıp bir yere çekildiğinde Cebrâil (A.S.) insana benzer surette görünür. Hz. Meryem endişe eder; Cebrâil (A.S.) ise bunun Allah’ın emri olduğunu, bu işin Allah’a kolay geldiğini bildirir. Böylece Hz. Meryem, Hz. İsa’ya (A.S.) hamile kalır. (Meryem, 16–21; Âl-i İmrân, 45–47)
6) Doğum ve beşikte konuşma
Hz. Meryem doğum sancısıyla bir hurma ağacına dayanır; “Keşke unutulup gitseydim” diyecek kadar zorlanır. Allah’ın izniyle ona teselli verilir; altından bir su arkı yaratıldığı bildirilir. Hurma ağacını silkeleyince taze hurmalar dökülür; yemesi-içmesi, gönlünün ferahlaması emredilir.
Kavmine döndüğünde iftiraya uğrar; Hz. Meryem konuşmayıp çocuğa işaret eder. Onlar “Beşikteki çocukla nasıl konuşuruz?” derken Hz. İsa (A.S.) dile gelir:
“Ben Allah’ın kuluyum; bana kitap verdi; beni peygamber yaptı…” diye konuşur. (Meryem, 22–33)
7) Mısır’a gidiş ve sonraki hayat
Rivayetlerde Hz. Meryem’in ve Hz. İsa’nın (A.S.) Mısır’a götürüldüğü, bir süre orada kaldıkları; sonra Şam/Nasıra tarafına yerleştikleri anlatılır. Hz. İsa (A.S.)’a vahyin gelişiyle tebliğ dönemi başlar; Allah’ın izniyle hastaları iyileştirme, ölüleri diriltme gibi mucizeler gösterir.
8) Havârîler ve gökten sofra
Kur’ân’da havârîlerin Allah’a yardım için hazır oldukları bildirilir. (Âl-i İmrân, 52)
Mâide sûresinde ise havârîlerin gökten sofra talebi, Hz. İsa’nın (A.S.) duası ve Allah’ın uyarısı yer alır. (Mâide, 112–115)
9) Öldürülmek istenişi ve Allah’ın yükseltmesi
Kur’ân-ı Kerîm, Yahudilerin Hz. İsa’yı (A.S.) öldürmediklerini, asmadıklarını; onlara öyle gösterildiğini bildirir. Allah onu kendi katına yükseltmiştir. (Nisâ, 157–158)
10) Hz. Muhammed’in (S.A.V.) müjdelenişi
Kur’ân’da Hz. İsa’nın (A.S.) İsrailoğullarına “Benden sonra Ahmed isimli bir peygamber gelecek” diye müjde verdiği beyan edilir. (Saff, 6)